آيات مربوط به شناخت سرگذشت جوامع 99 نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است 100 برداشتهاى يكم تا پنجم از آيات 103 - 100 شناخت چهرهء رياضى جهان 103 آيات مربوط به مبحث بالا 103 نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است 104 شناخت در امتداد سالهاى عمر انسانى 107 آيات مربوط به ورود انسان به جهان 108 آيا رشد جسمانى و توقف و نزول آن با فعاليتهاى مغزى و روانى رابطهء مستقيم دارد 109 آيات مربوط به سير نزولى انسان در بالا رفتن ساليان عمر 110 آنان كه داراى شناخت همه جانبه هستند حسابگرى و خشيت و اهميت آنان در بارهء رابطه با مقام ربوبى در حد اعلا است 112 درجات رشد هر انسانى پيوسته به درجات رشد او در علم و ايمان است 114 آيات مربوط به مبحث بالا 114 ايمان نه تنها از مقولهء تعصب نيست ، بلكه حقيقتى است ضد تعصب 115 مقدسترين خونها در صحنهء كارزار تاريخ در راه ايمان به زمين ريخته شده است 118 متن خطبه سىام 121 ترجمه خطبه سىام 122 تفسير عمومى خطبه سىام 123 لو امرت به لكنت قاتلا او نهيت عنه لكنت ناصرا 123 قتل بىواسطه و قتل با واسطه 123 جلوگيرى از قتل ، يارى مقتول است 125 آيات مربوط به مبحث بالا 125 غير ان من نصره لا يستطيع ان يقول : خذله من انا خير منه ، و من خذله لا يستطيع ان يقول : نصره من هو خير منى 126 موقعيتهاى ابهامانگيز كه موجب سرايت ابهام مىگردد 126 و انا جامع لكم امره : استأثر فاساء الاثرة و جزعتم فاسأتم الجزع و للَّه حكم واقع فى المستاثر و الجازع 129 هر كسى به حكم خداوندى همان را بدرود كه كاشته است 129 متن خطبه سى و يكم 131